อย่าเพิ่งกล่าวหาสินค้าชุมชนว่า “ล้นตลาด” ถ้ายังไม่ได้วางแผนโลจิสติกส์และสร้างผู้ประกอบการ
หลายครั้งที่เราปลูกสินค้าหรือมีของดีๆ ออกมาเต็มสวน แต่กลับขายไม่ได้ราคา จนเรามักปลอบใจตัวเองว่า “สงสัยตลาดจะล้น” หรือ “คนปลูกกันเยอะเกินไป”
แต่ถ้าลองมองกันตามจริง ปัญหาอาจไม่ใช่เพราะคนเลิกกินของที่เราปลูก แต่เป็นเพราะ “ของดีของเรา เดินทางไปไม่ถึงมือเขา” ต่างหากครับ
3 อุปสรรคใหญ่ที่กั้นขวางรายได้เรา
ลองสังเกตดูครับว่าสินค้าของเรากำลังเจอเรื่องเหล่านี้อยู่หรือไม่?
- ส่งไปไม่ถึงเมือง เราอยู่ไกล การขนส่งลำบาก ค่ารถแพงจนไม่คุ้มทุน
- แผนการปลูกไม่ต่อเนื่อง ส่วนมากตลาดใหญ่อยากได้ของทุกวัน เช่นวันละ 100 กิโลฯ แต่เราทำได้แค่ตามมีตามเกิด บางวันเยอะจนล้น บางวันไม่มีส่ง
- ขาดเงินทุนและทักษะ จะให้ลองทำอะไรใหม่ๆ ก็กลัวเจ๊ง เพราะเงินลงทุนเราน้อย จะทำฟาร์มให้ได้มาตรฐานประณีตเหมือนในทีวีก็ยังขาดความรู้
เมื่อเราต่างคนต่างทำ ผลผลิตน้อยก็แย่งกันขาย พอมีมากก็ตัดราคากันเอง จนสุดท้ายระบบที่จะส่งของไปขายระดับโรงงานหรือห้างสรรพสินค้าก็เกิดไม่ได้เสียที
ทางออกคือ “รวมกันเราอยู่” เปลี่ยนจาก ‘ชาวสวน’ เป็น ‘กิจการชุมชน’
ทางแก้เดียวที่จะทำให้เราสู้กับตลาดข้างนอกได้ คือการหยุดสู้เพียงลำพัง แล้วหันมารวมกลุ่มกันในรูปแบบ “บริษัทหรือกิจการ กลุ่มองค์กรชุมชน” เพื่อสร้างระบบที่เข้มแข็ง ดังนี้ครับ
- วางแผนการผลิตร่วมกันไม่ปลูกสะเปะสะปะ แต่ทำ “ปฏิทินการปลูก” ให้รู้ว่าใครจะส่งอะไร วันไหน ปริมาณเท่าไหร่ เพื่อให้มีสินค้าส่งตลาดสม่ำเสมอ ไม่ขาดตอน
- ระบบขนส่ง (โลจิสติกส์) ส่วนกลาง เมื่อรวมของได้เยอะ เราจะมีอำนาจต่อรองค่าขนส่ง หรือสามารถบริหารรถขนส่งร่วมกันได้ ช่วยลดต้นทุนรายคนลงได้มหาศาล
- เป็นเกราะคุ้มกันความเสี่ยง การมีกองทุนหรือกลุ่มช่วยสนับสนุน จะทำให้เรามีเงินทุนหมุนเวียน กล้าที่จะปรับปรุงฟาร์มให้ประณีตขึ้น และไม่ต้องกลัวการลองผิดลองถูกเพียงลำพัง
การที่เพิ่มรายได้อย่างสม่ำเสมอ เราจะต้องไม่ปลูกเพื่อกินในครัวเรือนอีกต่อไป แต่เราจะรวมพลังกันผลิตเพื่อรวบรวมส่งสินค้าไปตัวเมือง
อย่างเช่นร้านผักสดแม่เอ็มที่ได้เริ่มจับกลุ่มผู้ประกอบการใหม่ เป็นผู้รวบรวมผักสดจากแปลงชาวบ้านในชุมชน ไปเปิดร้านขายตามตลาดในตำบล ตลาดหน่วยงานมหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
ก้าวสู่การเปลี่ยนแปลง
วันนี้ถึงเวลาแล้วครับ ที่เราจะเปลี่ยนความท้อแท้ให้เป็นพลังหันมาจับเข่าคุยกัน วางระบบจัดการให้เป็นอาชีพที่มั่นคง เพื่อให้ลูกหลานเห็นว่า เกษตรบ้านเราไม่ใช่แค่เรื่องงานหนัก แต่เป็นธุรกิจที่สร้างอนาคตได้จริง
ต้องร่วมกันสร้าง "ระบบโลจิสติกส์จากหัวใจชุมชน" เพื่อส่งต่อของดีสกลนครสู่สายตาคนทั้งประเทศกันครับ!
-----เรื่อง: แตงโม สกลนคร
170167 แก้ไขเพิ่มเติม 170168
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น