Tangmo-SakonNakhon

คิดว่าลูกหลานของพวกเรา ในอนาคตช่วง พ.ศ.2600 กำลังอยู่ในวัยรุ่นหนุ่มสาวเท่าพวกเราในตอนนี้ ปัจจุบัน พ.ศ. 2567 ผมอายุ 32 ปี ลูกหลานเหล่านั้นจะเล่าถึงถามถึงตำนานอะไรของพวกบ้างนะ   ตอนนั้นผมคงมีอายุ 60 กว่าปี วัยเทียบเท่ากับพ่อแม่ผมในตอนนี้ ซึ่งพวกท่านมีเรื่องเล่า มีตำนานพร้อมด้วยหลักฐานหรือยกเป็นวีรชนได้เลย มองกลับมายุคพวกเรา ส่วนใหญ่คงมีแต่ตำนานเรื่องที่ลำบาก มีอุปสรรคกว่าจะได้มา ไม่สำเร็จแน่เลย นี่เป็นแค่ความคิดเห็นส่วนตัวเท่านั้น เราลองสำรวจบริบทปัจจุบัน ผสมกับสอบถามความเห็นของคนอื่น แล้วขออนุญาตบันทึกตำนานไว้ใน ปี 2567 ถึงคนยุคปี 2600 ดังนี้นะครับ จากตู้โทรศัพท์สู่ไอโฟน เมื่อเทคโนโลยีกลายเป็นตำนาน จินตนาการถึงปี พ.ศ. 2600 ลูกหลานของเราในวัยนั้นอาจมองย้อนกลับมายังยุคของเรา ด้วยความรู้สึกแบบเดียวกับที่เรามองคนยุค 90 ในปัจจุบัน ตำนานตู้โทรศัพท์สาธารณะ เพจเจอร์ เทปวิดีโอ หรือแม้แต่ไอโฟนที่เคยล้ำสมัย อาจกลายเป็นเพียงวัตถุโบราณที่หาดูได้ยาก เช่นเดียวกับรถยนต์น้ำมันที่อาจถูกมองว่าเป็นรถคลาสสิก หรือธนบัตรและเหรียญที่เราใช้กันในปัจจุบันอาจกลายเป็นของสะสมหายาก การเมืองและประวัติศาสตร์ จากจอ...

“คำชะโนด” เกาะลอยน้ำ  คำชะโนด เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์เกี่ยวข้องกับตำนานพญานาค ตั้งอยู่ที่ วัดศิริสุทโธ อำเภอบ้านดุง จังหวัดอุดรธานี ในอดีตทางเข้าบริเวณรอยต่อระหว่างวัดกับเกาะคำชะโนดยังเป็นสะพานไม้ เวลาฤดูฝนเกาะจะลอยขึ้นน้ำไม่ท่วม เชื่อว่าเป็นทางเชื่อมระหว่างโลกมนุษย์กับ “เมืองบาดาล” เมื่อเราเดินผ่าน “ต้นชะโนด” ซึ่งจะมีเฉพาะที่แห่งนี้เท่านั้น ทางเดินเป็นดินสัมผัสได้ถึงความนุ่มมาก ภายในจะมีบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ ที่มีน้ำผุดขึ้นมาตลอดทั้งปีเชื่อว่ามาจากเมืองบาดาล  และมีศาลาประดิษฐานรูปปั้น “ปู่ศรีสุทโธ” และ “ย่าศรีประทุมมา” แต่ก่อนมีผู้คนลำลือกันว่าที่แห่งนี้เป็น “เมืองลับแล” เป็นที่อยู่ของ “พญานาค” หรือ “วังนาคินทร์” เพราะมักจะมีรอยประหลาดคล้ายกับงูแต่ใหญ่มาก ชาวบ้านเชื่อว่าเป็นรอยพญานาคปรากฎขึ้นหลายครั้ง และมีเรื่องราวที่เชื่อมโยงกันคือตำนาน "ผีจ้างหนัง" ตำนาน “ผีจ้างหนัง” หนึ่งในเรื่องเล่าที่โด่งดังและลี้ลับเกี่ยวกับคำชะโนด คือ “ตำนานผีจ้างหนัง” ซึ่งมีเหตุการณ์ที่เชื่อกันว่า มีคนลึกลับจ้างหนังกลางแปลงไปฉายในป่าคำชะโนด แล้วเกิดเรื่องราวประหลาดขึ้น โดยสรุปประเด็นจากเจ้าของบริษัทหนั...

ย้อนกลับไปก่อนพระธาตุพนมล้ม สมัยนั้นองค์พระธาตุพนมตั้งตระหง่านสูงเด่นเป็นที่เคารพสักการะของพุทธศาสนิกชนมาเป็นเวลานานนับพันปี จากหลักฐานโบราณคดี องค์พระธาตุพนมสถาปนาขึ้นมาราวพุทธศตวรรษที่ 12-14 เมื่อวันที่ 11 สิงหาคม 2518 ได้เกิดเหตุสะเทือนขวัญคนทั้งสองฝั่งโขง เมื่อพระธาตุพนมที่สักการะของพี่น้องไทย - ลาว มาเป็นเวลากว่า 2500 ปี ได้ล้มถล่มลงมาทั้งองค์ เผยให้เห็นของมีค่าที่บรรจุอยู่ภายใน รวมทั้งพระอุรังคธาตุ หรืออัฐิส่วนพระอุระของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และพระพุทธรูปทองคำ 2 องค์ หนัก 4.7 ก.ก. และ 18 ก.ก.บรรจุอยู่ภายใน การสร้างและบูรณพระธาตุพนม ในตำนานกล่าวไว้ว่า องค์พระธาตุพนมสร้างครั้งแรกในราว พ.ศ. 8 ในสมัยอาณาจักรศรีโคตรบูรใช้ดินดิบก่อขึ้นเป็นรูปเตาสี่เหลี่ยม แล้วเผาให้สุก กว้างด้านละ 2 วา สูง 2 วา ข้างในเป็นโพรงมีประตูปิดทั้ง 4 ด้าน เมื่อสร้างเสร็จแล้วได้อัญเชิญพระอุรังคธาตุ ที่พระมหากัสสปะเถระนำมาจากประเทศอินเดียเข้าบรรจุไว้ ต่อมา ได้สร้างครอบอีกหลายชั้นในแต่ละสมัย บ้างก็สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในพุทธศตวรรษที่ 11 หรือ 12 สมัยทวารวดี มีรูปทรงสี่เหลี่ยม ประดับด้วยลวดลายวิจิตรประณีตทั้งองค์...

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ในวันศุกร์ที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๙๘ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทั้งสองพระองค์ได้เสด็จฯ โดยรถยนต์พระที่นั่งจากที่ประทับจังหวัดอุดรธานี ไปยังจังหวัดสกลนคร ตามเส้นทางสายอุดรธานี - สกลนคร ซึ่งในขณะนั้นยังเป็นถนน ดินลูกรัง นับเป็น “ปฐมยาตรา ธ ทรงเยือนจังหวัดสกลนคร” ยังความปลาบปลื้มเป็นล้นพ้นแก่พสกนิกรเป็นยิ่งนัก ภาพแห่งรอยพระบาทที่ยาตรายังจารึก ให้ชาวจังหวัดสกลนครได้สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดมิได้ตราบเท่าทุกวันนี้ เมื่อเสด็จฯ ถึงจังหวัดสกลนคร ได้เสด็จฯ ไปประทับหน้ามุขศาลากลางจังหวัดสกลนคร (ซึ่งตั้งอยู่ในบริเวณสนามมิ่งเมืองในปัจจุบัน) พ.ต.อ.เนื่อง รายะนาค ผู้ว่าราชการจังหวัดสกลนคร ถวายบังคมทูลพระกรุณาให้ราษฎรเฝ้าฯ ในโอกาสนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้พระราชทานพระราชดำรัสแก่พสกนิกรชาวสกลนคร ราษฎรที่มารอเฝ้าฯ รับเสด็จ ได้ทูลเกล้าฯ ถวายสิ่งของจำนวนมาก อาทิ หลวงวิจารณ์อักษร ทูลเกล้าฯ ถวายลิงเผือก และผู้แทนชาวไทยเชื้อสายเวียดนาม ทูลเกล้าฯ ถวายพานดอ...

พระธาตุนารายณ์เจงเวง เป็นพระธาตุเก่าแก่สมัยเดียวกันกับพระธาตุเชิงชุม แต่ศิลปะการก่อสร้าง ผิดไปคนละแบบ พระธาตุองค์นี้สร้างด้วยศิลาแลงแบบเดียวกับปราสาทพิมาย แต่มีขนาดเล็กกว่า เป็นปรางค์แบบขอม พระธาตุนารายณ์เจงเวง มีตำนานการก่อสร้างอยู่ในตำนานพระอุรังคธาตุ หรือตำนานพระธาตุพนม ซึ่งกล่าวไว้ว่า พระธาตุภูเพ็กสร้างโดยกลุ่มผู้ชายเพื่อแข่งขันกับกลุ่มผู้หญิงซึ่งสร้างพระธาตุนารายณ์เจงเวงเพื่อรอบรรจุพระอุรังคธาตุของพระพุทธเจ้า แต่กลุ่มผู้ชายได้ยุติการสร้างเมื่อเห็นดาวเพ็กบนท้องฟ้า ซึ่งเป็น กลลวงของกลุ่มผู้หญิงผู้สร้างพระธาตุนารายณ์เจงเวง ปราสาทหลังนี้จึงได้ชื่อว่า ปราสาท พระธาตุภูเพ็ก  ตามชื่อดาวเพ็ก องค์พระธาตุแบ่งเป็นหลายส่วน คือ ส่วนที่เป็นฐาน ส่วนที่เป็นองค์หลังคา และส่วนยอด ส่วนที่เป็นฐานก่อด้วยศิลาแลง ก้อนขนาดใหญ่เอวคอดกิ่วเหมือนพานดอกได้ สูง 18 เมตร กว้างด้านละ 15 เมตร องค์เจดีย์เป็นทรงสี่เหลี่ยม ส่วนที่เป็นหลังคาและยอด ปัจจุบันหักพังหมดแล้วยังคงเหลือแต่องค์พระธาตุ ซึ่งมีประตูและซุ้มประตูด้านทิศเหลือและทิศตะวันออก ยังพอเห็นความวิจิตรงดงามอยู่พอสมควร ด้านทิศตะวันออกต่อจากประตูออกมา เป็น...

ครั้นเมื่อถึงเดือน 6 เพ็ญ วันพุทธปีชวด พระยาสุวรรณภิงคาร ได้ข่าวว่าพระสัมนะโคดมบรมศาสดา ปะยะมุลณีศรีสัญญเพ็ชรพระพุทธเจ้าของเรา เสด็จดับขันธ์เข้าสู่ปรินิพพานแล้ว พระมหากัสสปเถระเจ้ากับพระอรหันต์ 500 รูป จำนำเอาอุรังคธาตุพระพุทธเจ้ามาประดิษฐ์ฐานไว้ที่ภูกำพร้า พระยาสุวรรณภิงคารประชุมข้าราชการราษฏรทั้งหลายว่า เราคิดถึงคุณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอยู่เป็นอันมาก เราทั้งหลายควรจะสร้างอุโมงค์ไว้คอยอุรังคธาตุ เพื่อรอแบ่งไว้สถาปนาเป็นทีสักการะบูชาสืบพระศาสนาต่อไป สะพานขาม ข้าราชการราษฎรทั้งชายและหญิง มีความยินดีเห็นชอบด้วย แต่ความมีศรัทธาแยกเป็น 2 พวกคือ พวกผู้ชาย พอใจจะไปก่ออุโมงค์ไว้ที่ดอยคูหา (ภูเพ็ก) ซึ่งเป็นพระแท่นบัลลังก์ของพระพุทธเจ้าเคยเสด็จมาประทับบรรทมที่นั่น พระยาสุวรรณภิงคารก็เห็นชอบด้วย  ฝ่ายผู้หญิงมีพระนางนารายณ์เจงเวงเป็นประธาน พอใจที่จะก่ออุโมงค์ที่สวนอุทยานเจงเวง และจะก่อสร้างสะพาน (ปัจจุบันคือสะพานขอมโบราณ ตรงลานรวมใจไทสกลฯ ตรงข้ามห้างโลตัส) ด้วยหินศิลาแลงตามถนนออกจากเมืองให้ไปถึงอุทยานนารายณ์เจงเวง เพื่อความสะดวกในการไปมานมัสการบูชาพระธาตุนั้นทุกฤดูกาล ฝ่ายพระยาสุวรรณภิงคา...

  ตำนานเมืองหนองหารสู่พระธาตุเชิงชุม จังหวัดสกลนคร เดิมเมืองสกลนครปรากฏนามว่า เมืองหนองหารหลวง ครั้งหนึ่ง "ขุนขอม" ราชบุตรเจ้าเมืองอินทปัตถ์นคร ได้พาครอบครัวบ่าวไพร่ของตนมาสร้างเมืองขึ้นที่ริมหนองหารหลวง ตรงท่านางอาบ (ปัจจุบันเชื่อว่าเป็นบ้านน้ำพุ บ้านท่าศาลา อำเภอโพนนาแก้ว) สมมุตินามว่าเมืองหนองหารหลวง ขุนขอมได้เป็นเจ้าเมือง ขึ้นกับเมืองอินทปัตถ์นคร ขุนขอมมีราชบุตรคนหนึ่งชื่อสุรอุทกกุมาร คือ เมื่อวันประสูติมีอัศจรรย์บังเกิดขึ้น มีน้ำพุเกิดขึ้นในที่ใกล้กับเมืองนั้น บิดาจึงให้นามว่า ซ่งน้ำพุ (ปัจจุบันคือบ้านน้ำพุ อำเภอโพนนาแก้ว) ต่อมาพอพระชนม์ของเจ้าสุรอุทก จำเริญวัฒนาครบ ๑๕ พรรษา ขุนขอมผู้เป็นบิดาถึงแก่กรรม ฝ่ายกรมการราษฎร พร้อมกันเชิญเจ้าสุรอุทกขึ้นเป็นเจ้าเมือง สมมุตินามว่า“พระยาสุรอุทก”พระยาสุรอุทก ปกครองบ้านเมืองต่อมามีบุตรชายสององค์ องค์พี่ปรากฏนามว่าเจ้าภิงคาร องค์น้องปรากฏนามว่าเจ้าคำแดง ขุนขอมมีราชบุตรคนหนึ่งชื่อสุรอุทกกุมาร คือ เมื่อวันประสูติมีอัศจรรย์บังเกิดขึ้น มีน้ำพุเกิดขึ้นในที่ใกล้กับเมืองนั้น บิดาจึงให้นามว่า ซ่งน้ำพุ (ปัจจุบันคือบ้านน้ำพุ อำเภอโพนนาแก้ว) ต่อ...

ประวัติศาสตร์จังหวัดสกลนคร สมัยก่อนกรุงศรีอยุธยา ดินแดนภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (รวมทั้งบริเวณฝั่งซ้ายของแม่น้าโขง ในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว) เดิมเรียกว่า อาณาจักรโคตรบูรณ์ ซึ่งเป็นอาณาจักรของขอมสมัยเรืองอ้านาจในดินแดนแถบนี้ ขอมได้ตั้งเมืองศรีโคตรบูรณ์เป็นราชธานี และได้ตั้งเมืองพิมายเป็นเมืองอุปราชหลักฐานทางประวัติศาสตร์ของอาณาจักรโคตรบูรณ์ คือ พระธาตุพนมและพระธาตุอื่นๆ ในพื้นที่จังหวัดอุดรธานีในปัจจุบัน ในดินแดนที่เป็นอาณาจักรโคตรบูรณ์ดังกล่าว เมืองหนองหานหลวงก็เป็นเมืองหนึ่งของอาณาจักรนี้ ช่วงเวลาที่มีหลักฐานประกอบการตั้งชุมชนรอบๆ หนองหานอยู่ในสมัยของขอมเรืองอ้านาจดังกล่าว ปรากฏในโบราณสถานหลายแห่ง เช่น พระธาตุนารายณ์เจงเวงหรือพระธาตุนารายณ์เชงเวง พระธาตุภูเพ็ก พระธาตุดุม และสะพานขอม เป็นต้น ประกอบกับต้านานอุรังคนิทานได้ให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า ในสมัยพุทธกาล กรุงอินทรปัต มีอ้านาจครอบคลุมดินแดนแถบนี้ และมีเมืองหนองหารหลวงขึ้นกับกรุงอินทรปัต เมืองหนองหารหลวงเป็นเมืองเอกที่เป็นศูนย์กลางอ้านาจปกครองของขอม หลักฐานที่แสดงว่าเมืองหนองหารหลวงเป็นเมืองเอกของขอมที่ปรากฏชัดคือ ศิลปวัตถุที่พบใน...

"ประสาทพระธาตุภูเพ็ก" อายุนับ 1,000 ปี ณ วัดพระธาตุภูเพ็ก ต.นาหัวบ่อ อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร ตั้งอยู่บนเขาสูง ความเป็นมาพระธาตุภูเพ็ก พระธาตุภูเพ็กสร้างขึ้นในราวพุทธศตวรรษที่ 16 เพื่อเป็นศาสนสถานในศาสนาฮินดู ภายหลังดัดแปลงเป็นพุทธศาสนสถาน มีตำนานการก่อสร้างอยู่ในตำนานพระอุรังคธาตุ หรือตำนานพระธาตุพนม ซึ่งกล่าวไว้ว่า พระธาตุภูเพ็กสร้างโดยกลุ่มผู้ชายเพื่อแข่งขันกับกลุ่มผู้หญิงซึ่งสร้างพระธาตุนารายณ์เจงเวงเพื่อรอบรรจุพระอุรังคธาตุของพระพุทธเจ้า แต่กลุ่มผู้ชายได้ยุติการสร้างเมื่อเห็นดาวเพ็กบนท้องฟ้า ซึ่งเป็นกลลวงของกลุ่มผู้หญิงผู้สร้าง พระธาตุนารายณ์เจงเวง ปราสาทหลังนี้จึงได้ชื่อว่า ปราสาทพระธาตุภูเพ็ก ตามชื่อดาวเพ็ก องค์พระธาตุสร้างด้วยหินทรายอยู่บนฐานศิลาแลง มีผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสย่อมุม ด้านหน้าเชื่อมต่อกับมณฑป รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ชั้นที่ 1 สูงประมาณ 1.58 เมตร ชั้นที่ 2 สูงประมาณ 0.70 เมตร ตัวปราสาทสูง 7.67 เมตร ซึ่งยังสร้างไม่แล้วเสร็จไม่มีหลังคา และยอดปราสาท เพียงแต่ทำขื่อตั้งไว้เท่านั้น สุริยปฏิทิน บนพระธาตุภูเพ็ก ต้นแบบปฏิทินสากล ผู้ที่จะขึ้นไปนมัสการ ต้องเดินขึ้นบัน...

สถานที่สำคัญในบ้านนาสีนวล ประวัติบ้านนาสีนวล ต.หนองแปน อ.เจริญศิลป์ จ.สกลนคร ที่ตั้ง/อาณาเขต บ้านนาสีนวล ตำบลหนองแปน อำเภอเจริญศิลป์ จังหวัดสกลนคร ตั้งอยู่ทิศเหนือขององค์การบริหารส่วนตำบลหนองแปน มีระยะทางหากจากตัวตำบลประมาณ 1 กิโลเมตร ห่างจากตัวอำเภอประมาณ 30 กิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 4 หมู่บ้าน คือ หมู่ 5 6 9 และหมู่ 11 บ้านเรือนจะปลูกเป็นแนวยาวตามถนนทั้ง 2 เส้น การเดินทางโดยรถยนต์สะดวกสามารถเชื่อมต่อไปยังอำเภอและจังหวัดอื่น ๆ ได้ มีถนนหลวงชนบทหมายเลข 2281 ผ่าน เชื่อมต่อระหว่างอำเภอสว่างแดนดินกับอำเภอบ้านม่วง จังหวัดสกลนคร และมีถนนจากบ้านนาสีนวลเชื่อมต่อไปยังอำเภอบ้านดุง จังหวัดอุดรธานี  มีอาณาเขตติดต่อมีดังนี้ ทิศเหนือ ติดต่อ ตำบลห้วยหลัว อำเภอบ้านม่วง จังหวัดสกลนคร ทิศใต้ ติดต่อ ตำบลโคกสี อำเภอสว่างแดนดิน จังหวัดสกลนคร ทิศตะวันออก ติดต่อ ตำบลบ้านเหล่า อำเภอเจริญศิลป์ จังหวัดสกลนคร ทิศตะวันตก ติดต่อ ตำบลม่วง อำเภอบ้านดุง จังหวัดอุดรธานี ลักษณะภูมิประเทศ บ้านนาสีนวล มีประมาณ 3,077 ไร่ มีภูมิประเทศเป็นที่ราบลุ่มสลับที่ดอน ที่ราบลุ่มสูงระดับ 177 เมตรจากระดับน้ำทะเล ...