Tangmo-SakonNakhon

มะม่วงน้ำดอกไม้สีฉ่ำมาก แถมยังมีรสชาติหอมหวาน จนชวนให้คุณต้องตัดสินใจกินเมนูประจำฤดูกาล ผลไม้ที่นำมาทานกับข้าวเหนียวมูลแล้วเข้ากัน นอกจากทุเรียนแล้ว แต่ละปีผมจะพลาดไม่ได้เลยก็คือ “มะม่วง” ชวนให้นึกถึงตอนเด็ก แม่ทำข้าวเหนียวมูลให้กิน แต่เป็นสูตรใส่น้ำกะทิพร้อมกินให้หมดทันที สมัยนั้นมีแค่มะม่วงแก้ว มะม่วงอกร่อง และมะม่วงกะสอ มีขั้นตอนทำข้าวเหนียวมูลง่ายมาก แค่ทำข้าวเหนียวมูล และกะทิ มีความลำบากเล็กน้อย ในขั้นตอนการเตรียมวัตถุดิบ เพราะเราต้องนำมะพร้อมแก่มาคั่นนำกะทิ ต้องใช้ไม้สอยอยู่บนต้น (ถ้าสะดวกก็ปีนได้) นำมาปอกเปลือก ใช้งานกระต่ายขูดมะพร้อม จากนั้นคั่นจนเหลือแค่กากหรือไม่มีรสชาติ ผมชอบมะม่วงอกร่องมาก นำมาล้างน้ำสะอาดปอกเปลือกหั่นเป็นชิ้นสวยงาม จัดจานด้วยข้าวเหนียวมูล ราดหน้าด้วยน้ำกะทิ อิ่มแท้แน่นอน

"ต้นตาล" หรือ "ตาลตะโหนด" แถวบ้านผมเรียก "หมากตาล" ยืนต้นตามทุ่งนามองเห็นไกล ๆ พ่อเล่าให้ฟังว่า ต้นตาลมีอายุยืนมาก เท่า ๆ กับช่วงอายุคนเลย หลายคนปลูกต้นตาลพร้อมกับจังหวะที่มีลูก ลูกเติบโตอายุ 10 - 15 ปี ตาดจะออกลูกให้กินพอดี ต้นตาล หรือหมากตาล กับความทรงจำ สวัสดีครับเพื่อน ๆ วันนี้ผมนึกถึงเรื่องราวเก่า ๆ แถวบ้านที่ต่างจังหวัดขึ้นมา เลยอยากจะมาเล่าให้ฟังถึงต้นไม้ต้นหนึ่งที่ผูกพันกับชีวิตวัยเด็กของผมมาก ๆ ต้นไม้นั้นก็คือ "ต้นตาล" หรือที่บ้านผมเรียกกันติดปากว่า "หมากตาล" นั่นเองครับ ภาพที่ยังติดตาคือ ต้นตาลที่ยืนตระหง่านอยู่กลางทุ่งนา มองเห็นแต่ไกล ๆ พ่อเคยเล่าให้ฟังว่า ต้นตาลเนี่ยอายุยืนมากเลยนะ บางต้นอยู่มาตั้งแต่รุ่นปู่ย่าตายาย บางคนก็ปลูกต้นตาลพร้อม ๆ กับตอนที่มีลูก พอลูกโตได้ 10-15 ปี ต้นตาลก็จะเริ่มออกลูกให้เก็บกินได้พอดี มันเหมือนเป็นวงจรชีวิตที่น่าทึ่งเลยนะครับ พูดถึง "หมากตาล" ทีไร ความทรงจำวัยเด็กก็ไหลกลับมาทุกที สำหรับผมแล้ว มันคือผลไม้ประจำฤดูกาลจริง ๆ ปีนึงจะได้กินแค่ครั้งเดียว บางปีถ้าลูกแก่เร็วก่อนก็อดไปเลย ต้องอาศ...

เรื่อง: แตงโม สกลนคร มาเด้อพี่น้อง! มื้อนี้สิเล่าสู่ฟังเรื่อง "แมงกีซอน" ของดีบ้านเฮา ที่บ่ได้มีดีแค่แซ่บเด้อ เมื่อวานนี้เอง ผมได้กินข้าวแลงแบบบ้าน ๆ เฮา คั่วแมงกีซอนฮ้อน ๆ ใส่เกลือหอม ๆ เสิร์ฟกับแจ่วบองปลาร้าใส่มะกอก แกล้มด้วยยอดดอกแค้ลวก โอ้ย! อิ่มท้องสบายใจไปเลยครับ เมนูนี้หากินได้ตามฤดูกาลเด้อครับ แต่ละท้องถิ่นกะเอิ้นบ่คือกันเนอะ บ้านผมเอิ้น "แมงกีซอน" แต่บางหม่องกะว่า "แมงจีซอน", "แมงอีซอน" ภาษาไทยเพิ่นกะว่า "แมลงกระชอน" แม่นบ่ ทางสุโขทัยเพิ่นเอิ้น "อีแหวก" ส่วนทางเหนือเปิ้นฮ้อง "แมงจอน" ข้ามไปฝั่งประเทศเพื่อนบ้านกะมีชื่อเรียกต่างกันไปอีก อย่างเขมรเพิ่นเอิ้น "กระมล" ว่าไปแล้วกะเป็นแมลงตระกูลเดียวกับจิ้งหรีดนี่เอง เล่าถึงเรื่องหาแมงกีซอนสมัยตะกี้กับสมัยนี้กะคนละเรื่องเลยครับ ตอนผมเป็นเด็กน้อย พากันไป "ย่ำแมงกีซอน" ตามหนองน้ำ จำได้ว่าต้องไปหาหม่องที่น่าจะมีโตมัน แล้วกะช่วยกันทำคันคูดินกั้นน้ำน้อย ๆ ขนาดพอให้เฮาลงไปย่ำได้ จากนั้นกะหวิดน้ำเข้ามา แล้วเอาเท้าซอย ๆ ย่ำ ๆ ลงไปในดิน บักแมงกีซอนมันทนบ่...

เรื่อง: แตงโม สกลนคร แม่ไปขัวบักหอยแนวลูกมักมาฝาก ตำแจ่วบองปลาแดกน้อยให้นำ กล้วยเครือในสวนพอดีสุกแบ่งกันคนละครึ่ง ทุกคนนน วันนี้มีของมาอวด! ไม่ใช่อะไรที่ไหน... แม่ส่งตรงของฝากจากบ้านนามาให้ถึงที่เลยอ่ะ 🥰 ดูดิ๊ มีทั้ง หอยขัว ที่รู้ใจลูกชายคนนี้ที่สุด ไปขุดมาให้แบบเน้น ๆ เลยนะ แล้วก็ แจ่วบองปลาแดกน้อย หอมนัวถึงเครื่อง กินกับอะไรก็อร่อยเหาะ 😋 ที่สำคัญคือ กล้วยสุก จากสวนหลังบ้าน เหลืองหวานกำลังดี แบ่งกันกินคนละครึ่งเครือไปเลยจ้า ระหว่างที่จัดของ แม่ก็บ่นอุบอิบตามสไตล์คนเป็นแม่แหละ "แม่เลยเตรียมแนวกินบ้านเฮาพอหาได้ ชีวิตบ้านเฮามันลำบาก ให้บ่หล่าเป็นคนดีเฮ็ดงานหมานเงิน หมานทอง ไปอยู่ไสกะมีแต่คนฮักคนดูแลเด้อ" ฟังแล้วมันจุกอกนิด ๆ แต่ก็รู้สึกได้ถึงความรักความหวังที่แม่ส่งมาพร้อมกับของกินเหล่านี้ เล่าถึง หอยขัว หน่อย หลายคนอาจจะงง ๆ มันคือหอยที่จำศีลอยู่ในดินช่วงหน้าแล้ง หลังเก็บเกี่ยวข้าวเสร็จ ชาวบ้านก็จะลงทุ่งไปขุดหา เจ้าหอยพวกนี้พอถึงหน้าแล้งตัวจะอ้วนพี น่ากินสุด ๆ บ้านผมเรียก "หอยจูบ" เอามาแกงอ่อมนะ โอ้โห... ฟิน! หรือจะต้มกินกับส้มตำก็แซ่บอีหลีเด้อ ส่วน กล้วย เนี่ย ไม่...

รพร.บ้านดุงแนะใช้ "ผักไชยา"เป็น ผักชูรส อาหารแทนผงชูรส ทำให้รสชาติอร่อย ปริมาณโซเดียมไม่สูง ค่าไตที่เสื่อมดีขึ้น เมื่อวันที่ 7 กันยายน 2560 นพ.ไพโรจน์ พัวพันธุ์ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช (รพร.) บ้านดุง จ.อุดรธานี กล่าวว่า ในพื้นที่อำเภอบ้านดุง มีอัตราชุกผู้ป่วยโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง แม้จะอยู่ที่ระดับค่ากลางของประเทศ แต่ก็ถือว่ามีแนวโน้มที่สูงขึ้น จึงมีการพัฒนาระบบในการดูแลผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังด้วยทีมสหสาขาวิชาชีพ โดยใช้แนวทางระบบสุขภาพอำเภอ การใช้สมุนไพรและแพทย์แผนไทยในการดูแลผู้ป่วย รวมไปถึงมีการพัฒนานวัตกรรมต่าง ๆ การดูแลผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง จนสามารถรับรางวัลชนะเลิศระดับประเทศการจัดการโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง จากการประชุม NCD Forum กรมการแพทย์ปี 2557 และได้รับรางวัลคลินิกชะลอไตเสื่อมดีเยี่ยมระดับเขต ปี 2560 รพร. มีการแนะนำให้ชาวบ้านใช้ผักไชยา นำมาต้มสุกแล้วนำไปผสมในอาหารชนิดต่าง ๆ จะทำให้อาหารมีรสชาติที่กลมกล่อมอร่อยขึ้น สามารถใช้แทนผงชูรสได้ ส่งผลให้คนไข้โดยเฉพาะคนไข้ที่เป็นโรคไต แต่ติดการรับประทานผงชูรส เมื่อใช้ผักไชยาแทนก็จะได้รับปริมาณโซเดียม...

ชีวิตจะยืนยาวอย่างแข็งแรงสุขภาพของเราจะต้องดีและสมบูรณ์ก่อน สิ่งที่ขาดไม่ได้เลยคือข้าว เป็นปัจจัยสี่ที่มนุษย์ทุกคน คุณรู้หรือไม่ว่าข้าวสารตามตลาด ถูกขัดขาวจนสารอาหารที่มีประโยชน์หายไป ครั้งนี้แตงโมขอแนะนำ "ข้าวฮางงอก" จากการส่งต่อภูมิปัญญาการผลิตข้าวที่คงสารอาหารอยู่ครบถ้วนสมบูรณ์ ของชาวบ้านโนนกุง จ.สกลนคร ความเป็นมา ข้าวฮางเป็นกรรมวิธีการเก็บถนอมรักษาข้าวเต็มเมล็ดไว้กินได้นาน ๆ ของชาวชนเผ่าภูไท จังหวัดสกลนคร นับเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สำคัญ นอกจากจะได้ข้าวที่มีคุณสมบัติดี มีสารอาหารสูงมากแล้ว ยังเป็นข้าวที่เก็บไว้กินได้นาน ชาวภูไทนำโดย "ท้าวผาอิน" อพยพมาจากเมืองเก่าทางฝั่งซ้ายของลำแม่น้ำโขง ประมาณ 200 ปีผ่านมาแล้ว เข้ามาตั้งถิ่นฐานอยู่ในพื้นที่บริเวณอำเภอโพนนาแก้ว จังหวัดสกลนคร ท่านมีลูกหลานหลายคน เลี้ยงวัว ทำไร่ ไถนา เมื่อเกิดวิกฤตข้าวไม่พอรับประทาน แต่ยังเหลือเวลาอีกนานกว่าจะถึงฤดูเก็บเกี่ยว จึงได้เก็บข้าวที่ใกล้จะสุก เริ่มจะออกเหลืองอ่อน ๆ นำมาผ่านกรรมวิธีตามภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยเฉพาะการทำให้สุกโดยการนึ่ง เตาที่ใช้นึ่งจะขุดดินทำเป็นร่องหรือราง (ฮาง) เพื่อเป็นท...